https://thuviensach.vn

Tên truyện: Truyện cổ Andersen
Tác giả: Hans Christian Andersen
Nhà xuất bản Đà Nẵng, 1986 theo bản của Nhà xuất bản Văn hóa Hà Nội, 1963.
Dịch: Nguyễn Văn Hải, Vũ Minh Toàn
Hiệu đính: Văn Giang
Đánh máy: Mr.Big và Lovet9, nguyenthuy151, vicky88, ntup83
Một số truyện tải từ: http://andersen-truyenco.blogspot.com/
Hoàn thiện ebook: Mr. Big (Vũ Thục Hiền)
Sửa lỗi chính tả, tên phiên âm và làm thêm bản tiếng Anh:
kimdung113
Đóng gói prc: kimdung113
Nhóm thành viên diễn đàn www.e-thuvien.com

https://thuviensach.vn



MỤC LỤC
NGƯỜI KỂ CHUYỆN CỔ TÍCH (CHRISTIAN ANDERSEN)
NỮ THẦN BĂNG GIÁ
I - EM BÉ RUDY
II - CHUYẾN ĐI SANG QUÊ HƯƠNG MỚI
III - ÔNG CHÚ
IV - NÀNG BABETTE
V - TRỞ VỀ
VI - ĐẾN THĂM CỐI XAY
VII - TỔ CHIM ƯNG
VIII - TIN TỨC MỚI DO CHÚ MÈO PHÒNG KHÁCH KỂ LẠI
IX - NỮ THẦN BĂNG GIÁ
X - BÀ MẸ ĐỠ ĐẦU
XI - NGƯỜI ANH HỌ
XII - NHỮNG ÂM THẦN
XIII - TẠI NHÀ ÔNG CHỦ CỐI XAY
XIV - NHỮNG YÊU QUÁI BAN ĐÊM
XV - KẾT
IB VÀ CÔ BÉ CHRISTINA
I
II
MỘT CHUYỆN ĐAU LÒNG
I
II

https://thuviensach.vn

CHUYỆN CON NÍT
I
II
BÁC LÀM VƯỜN VÀ NHÀ CHỦ
MỤ ẤY HƯ HỎNG
MỘT MẢNH LÁ CỦA TRỜI
THIÊN TINH
CHUYỆN CÂY HOA GAI
ĐỒNG SHILLING BẠC
I
II
CON TRAI NGƯỜI GÁC CỔNG
I
II
III
IV
VI
VII
VIII
BÊN GỐC LIỄU
I
II
III
IV
V

https://thuviensach.vn

CHIẾC KIM THÔ
BÔNG CÚC TRẮNG
MỘT CẶP TÌNH NHÂN
ÔNG GIÀ LÀM GÌ CŨNG ĐÚNG
GÃ CỔ CỒN
MỘT CHUYỆN CÓ THẬT
CHIẾC BẬT LỬA
CHIẾC HÒM BAY
BÙ NHÌN TUYẾT
BỘ QUẦN ÁO MỚI CỦA HOÀNG ĐẾ
CU NHỚN VÀ CU CON
CÁI BÓNG
NGƯỜI BẠN ĐỒNG HÀNH
CÁC HIỆP SĨ NHẢY CAO
ĐÔI GIÀY HẠNH PHÚC
Khởi đầu câu chuyện
Ngài hội thẩm đã gặp chuyện gì?
Bác tuần canh gặp chuyện lạ
Giây phút nguy cấp. Tiết mục ngâm thơ. Một cuộc du lịch kỳ lạ.
Ông tham sở cảnh sát biến chất và đổi dạng
Món quà quý nhất của đôi giày hạnh phúc
NHỮNG BÔNG HOA CỦA CÔ BÉ IDA
NÀNG CÔNG CHÚA VÀ HẠT ĐẬU
GIÓ THÁO TUNG CÁC BIỂN HÀNG
ANH CHÀNG CHĂN LỢN

https://thuviensach.vn

CON LỢN ỐNG TIỀN
CON QUỶ SỨ CỦA ÔNG HÀNG TẠP HÓA
CÂY THÔNG
JEAN BỊ THỊT
MỘT BÀ MẸ
CHIM HỌA MI
NÀNG TIÊN CÁ
NGÔI NHÀ CỔ
CÔ BÉ CHĂN CỪU VÀ CHÚ THỢ NẠO ỐNG KHÓI
GIẤC MƠ CUỐI CÙNG CỦA CÂY SỒI
HƯƠNG MỘC TINH
BÉ TÍ HON
NGƯỜI NÀO, VẬT NÀO, CHỖ NẤY
WALDEMAR DAAE VÀ CÁC NÀNG CON GÁI
BÀ CHÚA TUYẾT
Truyện thứ nhất - Tấm gương và những mảnh gương vỡ
Truyện thứ hai - Hai em bé
Truyện thứ ba - Vườn nhà bà biết làm phép lạ
Truyện thứ tư - Hoàng tử và Công chúa
Truyện thứ năm - Con gái quân cướp đường
Truyện thứ sáu - Bà lão xứ Laponie và bà lão người Phần Lan
Truyện thứ bảy - Việc xảy ra ở lâu đài Bà chúa tuyết và những việc tiếp
nối
THIÊN ĐƯỜNG
CHÚ LÍNH CHÌ DŨNG CẢM
ĐÔI GIÀY ĐỎ
https://thuviensach.vn

TRONG THÀNH CÓ MA TRƠI
BÀ CÔ NHỨC-RĂNG
I
II
III
IV
BẦY CHIM THIÊN NGA
ĐỨA TRẺ TRONG MỒ
GIA ĐÌNH NHÀ CÒ
THẦN RU NGỦ
Thứ Hai
Thứ Ba
Thứ Tư
Thứ Năm
Thứ Sáu
Thứ Bảy
Chủ Nhật
EM BÉ BÁN DIÊM

https://thuviensach.vn



NGƯỜI KỂ CHUYỆN CỔ TÍCH (CHRISTIAN ANDERSEN)
Tôi làm quen với nhà văn Christian Andersen khi tôi mới lên bảy.
Cuộc gặp gỡ xảy ra trong một buổi tối mùa đông, vẻn vẹn vài giờ trước
khi bước vào thế kỷ thứ hai mươi. Người kể chuyện cổ tích vui tính nước
Đan Mạch đã đón tôi trên ngưỡng cửa thế kỷ mới.
Ông ta nheo mắt lại ngắm nghía tôi hồi lâu, rồi vừa tủm tỉm cười vừa
móc trong túi ra một chiếc khăn trắng bong thơm phức. Ông phất khăn một
cái và bất thình lình từ trong khăn rơi ra một bông hồng bạch to. Ngay tức
khắc, ánh bạc của bông hồng và một tiếng lanh lảnh, chậm chạp và khó hiểu
tràn ngập khắp phòng. Hóa ra đó chính là những cánh hồng đã reo lên khe
khẽ khi chạm phải sàn gạch của gian hầm, nơi hồi đó gia đình tôi trú ngụ.
Lần gặp Andersen ấy chính là các hiện tượng mà các nhà văn cổ gọi là
“mộng trong đời thực”. Chắc hẳn đó chẳng qua là tôi đã tưởng tượng ra như
vậy.
Trong cái buổi tối mùa đông mà tôi kể cho các bạn nghe đây, gia đình tôi
đang trang hoàng cây thông đầu năm. Nhân dịp ấy cha mẹ tôi bắt tôi ra
đường chơi để tôi khỏi vui mừng với cây thông quá sớm.
Tôi không tài nào hiểu nổi vì sao lại không được vui mừng trước một hạn
định chặt chẽ nào đó. Theo tôi nghĩ thì niềm vui đâu có phải là người khách
thường đến thăm gia đình tôi mà phải bắt trẻ con chúng tôi mỏi mệt đợi
chờ. Nhưng dù sao mặc lòng, tôi vẫn bị đẩy ra phố. Lúc đó trời chưa tối
hẳn, những cây đèn lồng ngoài đường chưa được thắp sáng, nhưng chúng
có thể bừng lên ngay đó chưa biết chừng. Và vì cái “ngay đó” kia, vì sự chờ
đợi những cây đèn bất thình lình lóe sáng, tim tôi se lại. Tôi biết chắc chắn
rằng trong ánh sáng màu xanh lá mạ của hơi đốt, đủ mọi thứ kỳ diệu ở bên
trong những tủ kính của các cửa hàng sẽ hiện ra ngay lập tức, những đế sắt
lắp giầy trượt băng “Xnegurka”, những cây nến xoắn với đủ mọi màu sắc
cầu vồng, mặt nạ của những chú hề đội mũ trắng hình trụ, những chàng kỵ
sĩ trên lưng những con ngựa hùng hổ màu cánh gián, những cây pháo và

https://thuviensach.vn

những dây xích giấy óng vàng. Không hiểu vì sao, nhưng những vật đó bao
giờ cũng bốc lên mùi keo dán và mùi nhựa thông.
Cha mẹ tôi nói với tôi rằng suốt buổi tối hôm đó là một buổi tối hoàn
toàn đặc biệt. Muốn đợi cho một buổi tối như thế, cần phải sống thêm một
trăm năm nữa. Mà điều đó thì hầu như không ai đạt được.
Tôi hỏi cha tôi rằng buổi tối “đặc biệt” nghĩa là thế nào. Cha tôi giải thích
cho tôi rằng người ta gọi buổi tối đó như thế là vì nó không giống tất thảy
mọi buổi tối khác.
Thực vậy, cái buổi tối mùa đông trong ngày cuối cùng của thế kỷ thứ
mười chín không giống hết thảy mọi buổi tối khác. Tuyết rơi chậm rãi và rất
bệ vệ, những bông tuyết lớn đến nỗi tưởng chừng từ trên trời đang rơi
xuống thành phố những bông hoa trắng xốp và ở phố nghe rõ tiếng ngựa rè
rè của các xe chở khách.
Khi tôi trở về nhà thì cây thông đầu năm lập tức được thắp sáng và trong
phòng những ngọn nến bắt đầu lép bép một cách vui vẻ như thể chung
quanh tôi những vỏ quả keo khô đang nổ liên tiếp.
Bên cạnh cây thông có một cuốn sách dày: quà của mẹ tôi cho tôi. Đó là
những truyện cổ tích của Andersen.
Tôi ngồi xuống dưới cây thông đầu năm và giở cuốn sách. Trong cuốn
sách có rất nhiều tranh in màu phủ bằng giấy thuốc lá. Để xem kỹ những
bức tranh còn ướt mực ấy tôi phải thận trọng thổi tờ giấy mỏng đó cho lật
lên.
Trong tranh, tường những lâu đài tuyết lấp lánh ánh pháo hoa, những con
thiên nga bay lượn trên biển cả có những ánh mây hồng soi bóng và những
chàng lính chì một chân đứng gác giữ chặt cây súng dài.
Tôi bắt đầu đọc và đọc say mê đến nỗi những người lớn phải bực mình vì
hầu như tôi chẳng còn chú ý đến cây thông được trang hoàng đẹp đẽ.
Trước tiên, tôi đọc truyện cổ tích về anh lính chì giàu nghị lực và cô vũ
nữ bé nhỏ, kiều diễm, rồi đến truyện Nữ chúa tuyết. Lòng tốt kỳ diệu và

https://thuviensach.vn

ngào ngạt hương như cách tôi cảm thấy, của con người, giống như hương
thơm của hoa, bay ra từ những trang giấy của cuốn sách mép mạ vàng kia.
Rồi tôi mơ màng ngủ thiếp đi dưới cây thông vì mệt và vì hơi nóng của
những cây nến tỏa ra. Và giữa lúc mơ mơ màng màng như thế tôi nhìn thấy
Andersen khi ông để rơi bông hồng. Từ đó, bao giờ tôi cũng hình dung ông
giống như trong giấc mơ êm ái đó.
Tất nhiên, lúc đó tôi còn chưa biết cả nghĩa đen và nghĩa bóng những
truyện cổ tích của Andersen. Tôi không biết rằng trong mỗi truyện cổ tích
cho trẻ con còn có một truyện cổ tích khác mà chỉ người lớn mới có thể
hiểu hết ý nghĩa của nó.
Điều đó mãi về sau này tôi mới hiểu. Tôi hiểu rằng quả thực tôi đã may
mắn vì khi sắp bước vào thế kỷ thứ hai mươi vĩ đại và gian lao đã được gặp
Andersen - con người kỳ quặc đáng yêu, đồng thời là nhà thơ - và ông đã
dạy tôi tin tưởng vào thắng lợi của ánh sáng trước bóng tối và của trái tim
người trên cái Ác. Lúc đó tôi đã biết câu thơ của Puskin “muôn năm ánh
nắng, bóng tối cút đi!”, và không hiểu sao tôi cứ tin rằng Puskin và
Andersen là đôi bạn chí thiết và khi gặp nhau, hai ông thường vỗ vào vai
nhau hồi lâu mà cười ha hả.
Mãi về sau này tôi mới được biết tiểu sử của Andersen. Và từ đó, bao giờ
tôi cũng hình dung đời ông như những bức tranh thú vị, giống những hình
vẽ minh họa truyện của ông.
Suốt đời ông, Andersen đã biết vui sướng, mặc dầu thời thơ ấu của ông
đã không tạo cho ông cơ sở nào để vui sướng. Ông sinh ra năm 1805
khoảng thời gian những cuộc chiến tranh của Napoleon, tại thành phố Đan
Mạch cổ kính - Odense - trong gia đình một người thợ giầy.
Thành phố Odense nằm ở một trong những thung lũng giữa những quả
đồi thấp trên đảo Fiun. Trong những thung lũng trên đảo hầu như lúc nào
cũng có sương mù lẩn quẩn, còn trên đỉnh những quả đồi thì lại nở hoa
[1]
thạch thảo .

https://thuviensach.vn

Nếu ta nghĩ kỹ một chút xem Odense giống cái gì thì ta có thể nói rằng
nó gợi cho ta nghĩ đến nhiều hơn hết một thành phố đồ chơi của trẻ con
bằng gỗ sồi đen.
Không phải vô cớ mà Odense nổi tiếng vì thợ chạm gỗ. Một người trong
bọn họ, Claus Berg - tay thợ cả nổi tiếng một thời trung cổ - đã dùng gỗ
mun chạm một bàn thờ đồ sộ cho thánh đường Odense. Bàn thờ nguy nga
và dữ tợn đó không những đã làm cho trẻ con mà cả người lớn nữa phải
kinh hãi.

Nhưng những người thợ chạm Đan Mạch không phải chỉ làm bàn thờ và
tượng thánh.
Đối với họ, làm những pho tượng bằng những khúc gỗ lớn dùng để trang
hoàng mũi của những con tàu buồm theo tục lệ hàng hải vẫn thú hơn. Đó là
những pho tượng Đức Mẹ mộc mạc nhưng có sức biểu hiện, tượng thần
biển Neptune, tượng thủy thần Nereid, những con cá heo, những con cá
ngựa đầu cúi gập. Người ta thếp vàng, sơn màu côban và vàng lên những

https://thuviensach.vn

tượng ấy và đặc biệt họ quét sơn dầy đến nỗi sóng biển nhiều năm ròng rã
cũng không thể làm bong hết hoặc làm hư sơn.
Thực ra, những người thợ chạm các pho tượng cho tàu thủy kia chính là
những nhà thơ của biển cả và là những nhà thơ của nghề nghiệp bản thân
họ. Không phải ngẫu nhiên mà trong gia đình một người thợ chạm như vậy
đã xuất hiện một trong những nhà điêu khắc vĩ đại nhất của thế kỷ mười
[2]
chín, bạn của Andersen là Albert Thorvaldsen , người Đan Mạch.
Chú bé Andersen đã trông thấy những tác phẩm điêu luyện của những tay
thợ chạm không phải chỉ trên những con tàu mà cả trên những ngôi nhà ở
Odense. Chắc hẳn ở Odense, ông đã biết ngôi nhà cổ lỗ, nơi người ta khắc
niên hiệu xây nhà trên một tấm gỗ dày trong tấm khung bằng những bông
hồng và những bông tulip. Cũng ở đó, người ta đã khắc vào gỗ cả một bài
thơ và trẻ con đã học thuộc bài thơ đó. Còn những người thợ giày bao giờ
cũng đóng giày từng đôi.
Cha Andersen làm nghề đóng giày, nhưng trên cửa nhà ông không treo
hình con đại bài hai đầu. Chỉ có những người thợ có chân trong phương bạn
mới có quyền treo những tấm biểu như vậy, mà cha Andersen thì quá
nghèo, không có tiền góp với phường.
Andersen lớn lên trong cảnh bần hàn. Niềm tự hào duy nhất của gia đình
Andersen là sự sạch sẽ đặc biệt trong nhà họ, chiếc thùng đất hành mọc um
tùm và vài chậu cảnh trên các cửa sổ.
Trong các chậu cây, hoa tulip nở. Hương của hoa lẫn vào trong chiếc
chuông đổ hồi, tiếng búa thợ giày của người cha, tiếng trống dồn dập của
những người lính đánh trống bên đồn binh, tiếng sáo của anh nhạc công
lang thang và những bài hát khàn khàn của những tay phù thủy đang đang
dẫn những chiếc xà lan thô kệch vào trong vịnh biển lân cận.
Trong tất cả cái muôn màu muôn vẻ của những con người, những sự kiện
tủn mủn, màu sắc và âm thanh vây quanh một chú bé tính tình lặng lẽ,
Andersen đã tìm được cớ để nghĩ ra đủ mọi thứ chuyện.

https://thuviensach.vn

Trong nhà Andersen, chú bé chỉ có một người nghe biết ơn người kể - đó
là lão mèo già Carl. Nhưng Carl mắc một tật lớn - lão thường ngủ thiếp đi,
không nghe hết câu chuyện cổ tích thú vị. Cái tuổi già của loài mèo đã
thắng lão, như người ta thường nói.
Nhưng chú bé không giận lão mèo già. Chú tha mọi tội cho lão và Carl
không bao giờ cho phép mình nghi ngờ sự tồn tại của những mụ phù thủy,
của anh chàng ranh ma Humpty Dumpty, những tay thông ống khói tinh
đời, những bông hoa biết nói và những con ếch đội vòng kim cương trên
đầu.
Những câu chuyện cổ tích đầu tiên mà chú bé được nghe là những câu
chuyện do cha chú và các bà lão trong viện làm phúc cho người tàn tật gần
đó kể lại. Những bà lão nọ suốt ngày ngồi gò lưng đan những sợi len xám
và lầu bầu kể những câu chuyện thực thà của họ. Chú bé xoay chuyển lại
những câu chuyện ấy theo ý mình, tô điểm thêm cho chúng, giống như chú
quét lên chúng những lớp sơn mới và trong một hình thức khác hẳn, chú lại
kể những câu chuyện ấy, nhưng lần này người nghe lại là các bà lão nọ. Còn
các bà lão thì chỉ biết ngạc nhiên và thì thầm với nhau rằng bé Christian quá
thông minh và vì thế nó sẽ chết yểu.
Trước khi kể tiếp cho các bạn nghe, tôi cần phải dừng lại ở một đặc điểm
của Andersen mà tôi đã nói qua - ở chỗ ông biết cách vui sướng với tất cả
những gì thú vị và tốt đẹp mà ta luôn gặp ở mỗi con đường nhỏ, ở mỗi bước
đi.
Của đáng tội, gọi các đặc điểm ấy là sự biết cách thì không đúng. Đúng
hơn, nên gọi nó là tài năng, là cái khả năng hiếm có nó cho ta nhận thấy
những điều lọt qua con mắt lười biếng của mọi người.
Chúng ta đi trên mặt đất nhưng chúng ta đâu có luôn nghĩ đến chuyện cúi
xuống và thận trọng xem xét một cách tỉ mỉ cái mặt đất ấy, xem xét một
cách tỉ mỉ tất cả những gì ở dưới chân ta. Nhưng nếu chúng ta cúi xuống,
hoặc hơn nữa, nằm xuống mà quan sát nó thì mỗi tấc đất ta có thể tìm thấy
biết bao điều thú vị.

https://thuviensach.vn

Chẳng lẽ lại không thú gì sao một mảnh rêu không đang để rơi lả tả
những bông hoa hình chén nhỏ bé của nó những phấn hoa màu ngọc bích,
hoặc một bông mã đề giống như chiếc ngù màu tím ngát của anh lính? Hoặc
một mảnh xà cừ tí xíu, nhỏ đến nỗi không thể làm nổi một chiếc gương bỏ
túi cho con búp-bê, nhưng lại đủ lớn để tràn đầy sắc màu dịu dàng như ánh
sáng cua buổi bình minh trên bầu trời Baltic.
Chẳng lẽ mỗi ngọn cỏ đầy ứ nhựa thơm ngào ngạt và mỗi hạt đoạn nhỏ
bé đang bay kia lại không phải là tuyệt đẹp sao? Từ hạt đó nhất định sẽ mọc
lên một cây đoạn cường tráng.
Có biết bao nhiêu cái ta nhìn thấy dưới chân ta? Về tất cả những cái đó có
thể viết một câu chuyện ngắn và những cổ tích. Nghe xong những cổ tích ấy
thì người ta chỉ còn biết lắc đầu và bảo nhau:
- Chao ơi, cái thằng bé dài ngoằng con lão thợ giày Odense kiếm đâu ra
được cái tài năng quý hóa đến thế? Rõ là một thằng phù thủy.
Không chỉ có thơ ca của nhân dân đưa con trẻ vào thế giới cổ tích, mà cả
kịch. Trẻ con hầu như bao giờ cũng coi kịch như một câu chuyện thần tiên.
Cảnh trí huy hoàng, ánh sáng của đèn dầu, tiếng giáp trụ của những
chàng hiệp sĩ kêu lách cách, âm nhạc âm vang giống như tiếng sấm của một
trận đánh, những giọt lệ của các nàng công chúa với những hàng lông mi
xanh, những tên ác ôn râu lửa tay nắm chặt đốc những lưỡi gươm sứt mẻ,
điệu nhảy của đoàn thiếu nữ áo quần mỏng tang. Tất cả những cái đó hoàn
toàn chẳng có gì giống thực tại và tất nhiên chỉ có thể xảy ra trong một
chuyện thần tiên.
Ở Odense có một rạp hát của tỉnh. Ở đó chú bé Christian lần đầu tiên
được xem một vở kịch mang cái tên bay bướm “Người con gái miền sông
Danube”, vở kịch làm chú bé sửng sốt và từ đó chú trở thành một tác giả
nhiệt tình cho đến trọn đời.
Andersen không có tiền đi xem hát. Chú liền thay các vở kịch thực sự
bằng các vở kịch tưởng tượng. Chú đánh bạn với anh Peter, một người dán
ápphích trong thành phố, giúp đỡ anh, và anh Peter, để trả công cho chú bé,
mỗi lần có vở mới lại cho chú một tờ ápphích.

https://thuviensach.vn

Christian mang ápphích về nhà, lủi vào một góc và sau khi đọc xong tên
vở kịch và tên các nhân vật, chú liền nghĩ ra một vở kịch sôi nổi của mình
dưới cái tên kịch in trên ápphích.
Chú tưởng tượng như vậy mấy ngày liền. Cứ như thế, một chương trình
biểu diễn bí mật của cái nhà hát tưởng tượng trẻ em đã hình thành, trong đó
chú là tất cả: là tác giả kịch bản và là diễn viên, là nhạc công và là họa sĩ, là
người phụ trách ánh sáng và là ca sĩ.
Trong gia đình, Andersen là con một và mặc dù bố mẹ nghèo, chú vẫn
được sống một cách phóng khoáng không lo, không nghĩ. Cha mẹ không
bao giờ phạt chú. Chú chỉ làm độc có một việc là mơ mộng liên miên. Hoàn
cảnh ấy đã làm chú thậm chí học hành không được đúng lúc. Chú bắt đầu đi
học chậm hơn những đứa trẻ cùng năm sinh và cho đến khi đứng tuổi, nhà
văn Andersen khi viết văn còn không tin chắc mình viết đúng và vẫn mắc
nhiều lỗi chính tả.
Phần lớn thời gian, Andersen tiêu khiển bên cái cối xay cũ bên bờ sông
Odense. Chiếc cối xay bị những dòng nước và những tia nước bắn tung tóe
bao bọc, toàn thân run rẩy vì già yếu.
Những chòm râu xanh của đất bùn từ trong những mảng cối xay thủng lỗ
chỗ quyện lấy nhau. Nơi bờ đập, những con cá lười biếng lội trong bèo tấm.
Một người nào đó đã kể lại cho chú bé nghe rằng ngay dưới cái cối xay
này, ở đầu bên kia trái đất là nước Trung Hoa và người Trung Hoa có thể dễ
dàng đào một đường hầm đến Odense và họ sẽ bất thần xuất hiện trong
những chiếc áo thụng đỏ bằng lụa bóng thêu rồng vàng với những chiếc
quạt kiều diễm trong tay trên phố phường của cái thành phố Đan Mạch mốc
thếch của chú.
Chú bé đợi mãi sự màu nhiệm đó nhưng không hiểu sao không thấy nó
xảy ra.
Ngoài cái cối xay, ở Odense còn có một chỗ nữa lôi cuốn chú bé
Andersen. Trên bờ con sông đào có trại của một ông già thủy thủ đã về hưu.
Trong vườn nhà ông, ông già thủy thủ đặt mấy khẩu đại bác nhỏ bằng gỗ và
bên cạnh những khẩu đại bác là một chú lính cao lớn, cũng bằng gỗ.

https://thuviensach.vn

Khi tàu qua sông đào, những khẩu đại bác bắn đạn giả và chàng lính cũng
bắn loạn xạ lên trời bằng khẩu súng gỗ của chàng. Bằng cách đó người thủy
thủ già chào mừng những người bạn có phước của ông - những thuyền
trưởng chưa về hưu.
Vài năm sau, Andersen đến trại của ông già, lúc đó chàng đã là một sinh
viên. Ông lão thủy thủ đã mất nhưng một đoàn thiếu nữ xinh đẹp và đầy
nhiệt tình, cháu nội của ông già, đã ồn ào ra đón nhà thơ trẻ giữa những
vòng hoa.
Chính vào thời gian ấy, lần đầu tiên trong đời, Andersen cảm thấy mình
yêu một trong số những cô gái nọ. Tình yêu ấy, tiếc thay, lại mờ nhạt và
không được đáp lại. Trong cuộc sống không phẳng lặng của ông, những lần
say mê đàn bà đã xảy ra đều tương tự như vậy.
Andersen đã mơ ước về tất cả những gì chàng có thể nghĩ tới. Cha mẹ
chàng thì lại mong mỏi cho chàng có thể trở thành một người thợ may cừ.
Mẹ chàng dạy chàng cắt và khâu. Nhưng nếu chú bé Andersen có khâu gì
thì đó là những bộ quần áo sặc sỡ cho những con búp-bê nhà hát của chú
(lúc đó chú đã có một nhà hát riêng của chú trong nhà.) Thay vào công việc
cắt quần áo, chú bé đã học được lối cắt giấy điêu luyện thành những hình
phức tạp và những cô vũ nữ tí hon đang quay mình trên một chân. Với nghệ
thuật ấy Andersen đã làm mọi người phải kinh ngạc, ngay cả trong tuổi già
của ông.
Tài may vá về sau này đã giúp ích nhà văn Andersen. Ông sửa chữa bản
thảo nhằng nhịt đến nỗi không còn chỗ chữa thêm nữa. Lúc đó Andersen
bèn viết những đoạn chữa lên những tờ giấy rời và cẩn thận lấy chỉ khâu
vào bản thảo.
Khi Andersen vừa mười bốn tuổi thì cha ông mất. Nhớ lại chuyện đó,
Andersen kể rằng một con dế đã suốt đêm than vãn cho người đã khuất,
trong khi đó suốt đêm chú bé khóc ròng.
Người thợ giày tính tình nhút nhát, không có gì đáng được người đời để ý
đến ngoài việc ông đã tặng cho thế giới con trai của mình - người kể chuyện

https://thuviensach.vn

cổ tích và nhà thơ - đã lìa bỏ cuộc đời trong tiếng nỉ non của con dế sau lò
sưởi.
Sau khi cha mất ít lâu, Andersen xin phép mẹ ra đi và dùng số tiền ít ỏi
dành dụm được, chàng rời Odense đi tới thủ đô Copenhagen để tìm kiếm
hạnh phúc, mặc dầu chàng cũng chẳng biết hạnh phúc nó ở chỗ nào.
Trong tiểu sử phức tạp của Andersen, khó mà định được đâu là khoảng
thời gian ông bắt đầu viết những chuyện thần tiên đầu tay của ông.
Từ thuở còn thơ, trong trí nhớ của Andersen đã tràn ngập đủ mọi chuyện
thần tiên. Nhưng những chuyện đó còn nấp ở một chỗ kín đáo. Chàng thanh
niên Andersen trong một thời gian dài tự coi mình là ca sĩ, là diễn viên múa,
là người ngâm thơ, là nhà trào phúng, nhà thơ mà nhà biên kịch, là gì cũng
được nhưng không phải là người kể chuyện cổ tích. Mặc dầu vậy, giọng nói
văng vẳng của những câu chuyện thần tiên vẫn cứ vang lên, lúc thì ở tác
phẩm này, lúc thì ở tác phẩm khác của ông, như là tiếng một sợi dây đàn ta
vừa động tới rồi lại buông ngay.
Trí tưởng tượng khoáng đạt thâu tóm trong cuộc sống quanh ta hàng trăm
tiểu tiết và tập hợp chúng lại trong một câu chuyện chững chạc và thông
minh. Người kể chuyện cổ tích không coi thường bất cứ việc gì, dù đó chỉ
là cổ một chai bia, một hạt suơng trên chiếc lông mà con vàng anh đã để
rơi, hay cái cột đèn rỉ ngoài phố. Bất cứ ý nghĩ mạnh mẽ nhất và đẹp đẽ
nhất nào cũng có thể hiện trong sự giúp đỡ bè bạn của những vật giản dị
kia.
Cái gì đẩy Andersen vào lãnh vực của những chuyện thần tiên?
Chính ông đã thường nói rằng, ông viết những chuyện thần tiên đạt hơn
hết trong lúc chỉ có một mình một bóng với thiên nhiên, “nghe giọng nói
của thiên nhiên” nhất là trong thời gian ông nghỉ trong những khu rừng
Zelandia, những khu rừng dường như bao giờ cũng bị trùm lấp trong một
màn sương mỏng và thiêm thiếp dưới ánh lấp lánh yếu ớt của những vì sao.
Tiếng biển rì rào xa xa vẳng vào trong những khu rừng rậm rạp nọ tạo cho
chúng một vẻ huyền bí.

https://thuviensach.vn

Nhưng chúng ta cũng biết rằng Andersen đã viết nhiều truyện cổ tích
trong mùa đông, lúc đang độ tưng bừng những cây thông hội hè của con trẻ
và ông đã khoác cho chúng một hình thức tao nhã chỉ có ở những đồ trang
hoàng cho những cây thông đầu năm.
Tất nhiên, mùa đông ở ven biển, những tấm thảm tuyết, tiếng củi nổ tí
tách trong lò sưởi và ánh sáng chan hòa của đêm đông - tất cả những cái đó
đều dành cho những truyện thần tiên. Mà rất có thể câu chuyện xảy ra ở một
phố Copenhagen đã thúc đẩy Andersen trở thành người kể chuyện cổ tích.
Một đứa bé đang chơi trên bậu cửa sổ của một ngôi nhà cũ ở
Copenhagen.
Đồ chơi cũ của nó không có nhiều, vài cái hộp, một con ngựa bằng giấy
bồi cũ kĩ đã mất cả đuôi và bị tắm nhiều lần nên đã bạc hết lông, và một chú
lính chì gãy.
Mẹ chú bé - một thiếu phụ trẻ - ngồi thêu bên cửa sổ.
Trong lúc đó, ở cuối phố, về phía hải cảng cũ, nơi những cột buồm tàu bè
nghiêng ngả trên nền trời làm ta buồn ngủ, xuất hiện một người đàn ông rất
gầy, cao, mặc bộ quần áo đen. Ông ta đi nhanh, dáng đi nhún nhảy, không
vững, vung vẩy hai cánh tay dài và nói lẩm bẩm một mình.
Ông ta cầm mũ ở tay và vì thế trông rõ vầng trán rộng thoai thoải, cái mũi
khoằm và đôi mắt xám hơi nheo.
Ông không đẹp nhưng duyên dáng và làm người ta có cảm giác ông là
người nước ngoài. Một nhánh bạc hà thơm được gài vào khuyết áo đuôi
tôm.
Nếu như ta có thể nghe trộm những tiếng lầm bầm của con người không
quen biết kia, ta sẽ thấy ông đang ngâm nga những vần thơ:
Ôi hoa hồng dịu êm kí ức ngày xa,
Ta ôm ấp ngươi trong lồng ngực của ta.
Thiếu phụ sau khung thêu ngẩng đầu lên và nói với chú bé: Kìa, ông
Andersen, nhà thơ của chúng ta đang đi kia. Nghe bài hát ru em của ông,

https://thuviensach.vn

con dễ ngủ lắm đấy.
Chú bé ngước mắt lên nhìn người lạ mặt trong bộ đồ đen, vớ lấy chú lính
cụt chân duy nhất của chú chạy ra ngoài phố và nhét chú lính vào tay
Andersen rồi chạy đi ngay.
Đó là một món quà vô cùng hào phóng. Andersen hiểu điều đó.